Robinson Crusoe’nun Hayatı ve Maceraları

Bundan sonrası, enkazdan bir hayatı yeniden kuran bir adamın sabırlı emeğidir. Robinson Crusoe parçalanmış gemiden aletleri ve barutu taşır, tahkim edilmiş bir mesken kurar, yabani bir keçiyi evcilleştirir, bir direğe takvim oyar ve talihsizliklerini nimetlerine karşı tarttığı bir defter tutar. Bir hastalık ve korkunç bir rüya, onu daha önce hiçe saydığı İncil'e yöneltir; kitap da bu içsel dönüşümü, duvarların örülüşünü izlediği kadar yakından izler. Derken, o tanıdık kıyıda bir öğle vakti, kumdaki tek bir ayak izi onu olduğu yerde dondurur.

Crusoe'nun kurtardığı ve zamanla yoldaşı, neredeyse ailesi gibi sevdiği tutsak Cuma, öyküye sıcaklığını katar. Dil ve inanç üzerine kesik kesik ilerleyen dersleri, kitabın en güzel dönüşlerini barındırır; bunların içinde öğrencinin sade, cevapsız bırakılamayan sorusu da vardır: Tanrı şeytanı neden öldürmez ki, böylece o da bir daha kötülük yapamasın? Defoe, sözde vahşinin öğretmenini akılda geride bırakmasına izin verir; Crusoe'nun da bir dostu haksız yere yargıladığını itiraf etmesine.

Her kaybı ve her kurtuluşu tartan yalın bir sesle anlatılan bu kitap, yirmi sekiz yıllık bir sürgünün yeniden yoğurduğu huzursuz bir adamın öyküsüdür. İnsanın hayatı, Tanrı'nın Takdiri'nin ne tuhaf bir kareli örgüsü! diye hayret eder Crusoe; ve bu hayret, her kurtarılmış tahtayla, güçlükle edilmiş her duayla hak edilir.