Meditaties

Vanaf daar wordt het boek een ochtendoefening, een voorbereiding om lastige mensen tegemoet te treden en zichzelf terug te redeneren naar gemoedsrust. Het weegt af of de dood een kwaad is en besluit van niet, slechts een mysterie van de natuur, net als de geboorte. Vleiende namen worden van weeldeartikelen afgepeld om de dode vis en het druivensap eronder te onthullen, en in plaats daarvan blijft de geest hangen bij alledaagse dingen: barsten die opengaan op gebakken brood, rijpe vijgen die openscheuren, zonlicht dat recht door een kier een donkere kamer binnenvalt. Het proza beweegt in korte, beredeneerde stappen, aforistisch en zichzelf toesprekend, een man die zijn eigen ziel naar kalmte praat.

Daaronder loopt een gestaag memento mori — een appèl van genezers, veroveraars en filosofen die allen dezelfde kust bereikten. Je bent aan boord gegaan, je hebt gevaren, en nu heb je de kust bereikt — stap dus uit. Toch is de raad nooit koud. Hij houdt vol dat de dingen zelf de ziel niet raken, dat de geest elk obstakel in iets nuttigs kan omzetten, dat vrede zelfs bereikbaar is voor een lichaam dat door wilde dieren wordt verscheurd, zolang het oordeel vanbinnen vrij blijft.

Wat hier wacht, is een geest die in real time aan het werk is, een keizer die instructies uitschrijft die hij duidelijk zelf nodig had. Bijna tweeduizend jaar later is de deur die het opent dezelfde als die het elke ochtend voor de schrijver ervan opende.