De kunst van het oorlogvoeren

Wat volgt is een verhandeling die minder over de strijd gaat dan over vooruitzien. Sun Tzu weegt de vijf vaste factoren en de zeven vragen die de overwinning voorspellen nog voor er één soldaat is opgemarcheerd. Hij telt de verwoestende kosten van een langgerekte veldtocht. Hij stelt het oordeel van de veldheer boven het bevel van de vorst, en zijn scherpste minachting bewaart hij voor het beleg dat zich maandenlang voortsleept met stormschermen en belegeringswallen, totdat de bevelhebber, prikkelbaar geworden, zijn mannen tegen de muren smijt en een derde van hen verliest terwijl de stad nog altijd overeind staat. Het proza is aforistisch en stellig en beweegt zich voort door spreuk en beeld, niet door betoog.

Die beelden blijven een lezer bij. Opgestuwd water dat in een afgrond stort. Een ronde steen die van een berg rolt. Een slang die met zijn staart terugslaat wanneer zijn kop wordt aangevallen. Laat uw plannen duister en ondoordringbaar zijn als de nacht, schrijft Sun Tzu, en wanneer u toeslaat, val dan neer als een bliksemflits. De raadgevingen draaien om geheimhouding, om verwarring zaaien, om het kennen van zowel de vijand als zichzelf.

Het leest als strategie, maar het beklijft als filosofie — een heldere bespiegeling over kosten, beheersing en de stille rekenkunde die een uitkomst beslecht nog voor ze begint. De veldheer zit in zijn tempel te tellen, en het tellen is de overwinning.