De kleine Johannes

Op een avond glijdt Johannes met Presto in een boot de avondvijver op, en een grote blauwe waterjuffer op de rand verandert, in een trillende lichtcirkel, in een wezen met gazen vleugels en een krans van winden in het haar. "Ik ben geboren in den kelk eener winde. Noem mij Windekind!" Zo begint een tocht door bos en nacht. Er is een feest van dieren en elfen in een konijnenhol vol glimwormen. En er is een gouden sleuteltje dat de volgende ochtend nog in zijn gesloten hand blijkt te liggen. En dan is er Wistik, de oudste der kabouters, die vertelt van een boekje waarin staat "waarom alles is zooals het is" — al zo onbereikbaar als je eigen schaduw.

Frederik van Eeden schreef een sprookje dat zich langzaam opent tot iets groters. Het verlangen naar wonder botst op de wereld van de mensen, met haar geleerdheid, haar smart en haar afscheid, en Johannes moet leren wat het kost om te zoeken wat hij zoekt. De taal is lyrisch en dromerig, met beelden als wolken die tot een gloeiende grot worden en een breed pad van purpervuur over zee.

Dat purpervuur voert naar een keuze: tussen de betovering van het sprookje en de zwaarte van de menselijke wereld. Het boek houdt zijn tederheid en zijn ernst tot het laatste beeld vast, en laat de lezer achter met iets dat lang bijblijft.