Het leven van Olaudah Equiano

Het boek doorkruist drie continenten en komt nergens echt tot rust. Een kind wordt tegen zijn wil omgedoopt tot Gustavus Vassa, gedwongen tot dienst bij de marine, leert lezen, wordt meegevoerd door veldslagen, Arctisch ijs en de havens van West-Indië. Er is kapitein Pascal, die hem koopt en later zonder waarschuwing weer verkoopt, en de quakerhandelaar Robert King, die hem menselijk behandelt; later is er John Annis, een vrij man voor wiens redding de schrijver samen met Granville Sharp strijdt. Door dit alles heen loopt een verslag van alledaagse wreedheid — een ijzeren muilkorf die de mond van een vrouw dichtklemt, een uitgesplitste lijst van duimschroeven en kettingen — nuchter neergezet, als bewijs.

Equiano schrijft als getuige, als moreel pleitbezorger en als een ziel op zoek naar haar eigen vrede. O, gij christenen in naam! roept hij uit, zou een Afrikaan u niet mogen vragen: hebt gij dit van uw God geleerd? Er spreekt verontwaardiging uit, en toewijding, en een kinderlijke tederheid die de man nooit verlaat. Hij houdt zijn kleine handeltjes stukje bij beetje bij, drukt zijn oor tegen boeken in de hoop dat ze hem antwoord geven, en reikt uiteindelijk naar iets groters dan zijn eigen vrijheid.

Die vrijheid, wanneer ze eindelijk komt, is de lezing meer dan waard: het geld in de hand, het bonzende hart, de voeten gevleugeld van vreugde. Wat daar voorbij ligt, en wat hij besluit te doen met een stem die nooit bedoeld was om te overleven, is de deur die dit boek openhoudt.