Walden

Doorheen de seizoenen en de alledaagse beslommeringen van het overleven rekent het boek de kosten van een huis uit tot op de halve cent, wiedt het tweeënhalve are aan bonen en peilt het de diepte van het meer zelf. Naast die praktische boekhouding loopt een lange, geduldige bespiegeling over eenzaamheid, over lezen, over de stille wanhoop die Thoreau ziet in de levens om hem heen. Hij kan droogkomisch zijn — zijn aankoop van een gammel keetje wordt een kleine komedie van armoede en bezit — en dan, een bladzijde later, teder, zoals wanneer een zachte regen zijn eenzaamheid oplost en elke dennennaald hem gezelschap houdt.

Er zijn hier mensen, opgevangen en herinnerd. Een opgewekte, ongeletterde houthakker wiens tevredenheid Thoreau hoger schat dan die van welke geleerde bezoeker ook. John Field, een Ierse dagloner gevangen in zijn eigen zware zwoegen, die alleen maar kan staren naar de rekensom van de vrijheid die hem wordt aangeboden, aan de overkant van een lekkende hut. En dan de duiker op het meer, die lacht en verdwijnt en weer opduikt, en een man in zijn boot achter zich aan lokt.

Het proza is lyrisch en ongehaast, en beweegt zich moeiteloos van een aandachtige blik op zand dat langs een spoorwegtalud ontdooit naar een uitspraak over de opbouw van de hele levende wereld. Sommige van zijn zinnen hebben hun meer allang overleefd: de andere trommelaar, het oog van de aarde. Wat het samenhoudt is een eenvoudige overtuiging, seizoen na seizoen bevestigd: dat er een vaste waarheid bestaat, en dat ze eenieder beloont die bereid is helemaal tot op de bodem te gaan om haar te vinden.