Hrabia Monte Christo

To, co następuje, jest długim upadkiem. Zazdrosny kolega, rozkochany rywal, ambitny prokurator, który wolałby pogrzebać niewinnego, niż narazić własną karierę. Każdy odgrywa swoją rolę, a Dantès znika w zamku If, wyspiarskiej twierdzy, z której nie wraca żaden żywy człowiek. Tam, w ciemności, spotyka starego księdza Farię — wychudzonego, brodatego i zdumiewającego swoją uczonością — który ofiarowuje mu coś groźniejszego niż wolność: powód, by jej pragnąć, oraz tajemnicę fortuny ukrytej na samotnej wyspie.

I wtedy powieść czyni to, na co niewielu się waży: pozwala skrzywdzonemu wrócić. Wzbogacony ponad wszelką miarę, nie do poznania, przemykający przez salony Paryża pod nazwiskiem, które przybywa jako plotka, zanim przybędzie w ciele, hrabia Monte Christo wprawia w ruch rozrachunek budowany z cierpliwością całych lat. Sam pragnę być Opatrznością — mówi, a powieść obraca się wokół strasznego pytania, czy jakiemukolwiek człowiekowi wolno nim być.

To książka o czarnych morzach i rozświetlonych pochodniami twierdzach, o złocie przesypującym się przez palce niczym grad, o zawoalowanych świadkach i diamentach przyciągających każde spojrzenie, o powolnej, rozmyślnej sprawiedliwości. Długa, owszem, i hojna tak, jak hojna może być tylko naprawdę pełna opowieść. Daje czytelnikowi zdradę i cierpliwość, okrucieństwo i miłosierdzie — i trzyma je razem aż po ostatnią stronę.