Monte Kristo Kontu

Ardından uzun bir düşüş gelir. Kıskanç bir meslektaş, aşktan gözü dönmüş bir rakip, kendi kariyerini riske atmaktansa masum bir adamı diri diri gömmeyi yeğleyen hırslı bir savcı. Her biri kendi rolünü oynar ve Dantès, hiçbir canlının geri dönmediği ada kalesi If Şatosu'nda kaybolur. Orada, karanlığın içinde, yaşlı Rahip Faria ile tanışır; bir deri bir kemik kalmış, sakallı ve bilgisiyle insanı hayrete düşüren bu adam ona özgürlükten çok daha tehlikeli bir şey sunar: onu istemek için bir sebep ve ıssız bir adada saklı bir servetin sırrı.

Sonra roman, pek azının cesaret edebileceği şeyi yapar: haksızlığa uğrayan adamın geri dönmesine izin verir. Hesaba sığmayacak kadar zenginleşmiş, tanınmaz halde, adı Paris'in salonlarına bir bedenden önce bir söylenti olarak ulaşan Monte Cristo Kontu, yılların sabrıyla örülmüş bir hesaplaşmayı harekete geçirir. Bizzat Tanrı'nın takdiri olmak istiyorum der — ve roman, hiçbir insanın buna hakkı olup olmadığına dair o korkunç soru üzerinde döner.

Kara denizlerin ve meşalelerle aydınlanmış kalelerin, parmakların arasından dolu gibi akıp giden altınların, peçeli tanıkların, her bakışı üzerine çeken elmasların ve ağır, ölçülü bir adaletin kitabıdır bu. Uzun, evet; ve yalnızca gerçekten dolu bir hikâyenin olabileceği kadar cömert. Okura ihaneti ve sabrı, zulmü ve merhameti sunar, hepsini de en son sayfaya dek bir arada tutar.