Denizler Altında Yirmi Bin Fersah

Ve tümüyle haksız da sayılmaz. Zıpkının çarptığı şey, olağanüstü bir gemidir: Nautilus. Kaptanıysa Nemo'dur — dahi, akıl almaz ölçüde zengin ve yukarıdaki dünyayla işi çoktan bitmiş biri. Tutsaklarına Sizin uygar dediğiniz cinsten bir insan değilim der ve bir daha asla evlerine dönmemeleri karşılığında onlara garip bir özgürlük sunar. Oradan itibaren kitap, salonun kristal pencerelerinin ışıl ışıl ve canlı bir denize açılışı gibi açılır: mercanlardan ve salınan deniz şakayıklarından oluşan bir bahçe, Manaar açıklarındaki inci istiridyesi yatakları, batık harabelere doğru tırmanan taşlaşmış bir orman, mücevher madeni gibi parıldayan buz duvarları. Aronnax'ın hayranlığı tutsaklığıyla adım adım ilerler; huysuzluğunu unutan Ned bile gözlerini alamaz.

Buradaki keyif çift katlıdır: derinlikleri kayda geçiren bir doğa bilimcinin sınırsız merakı ile onlara hükmeden adamın ağır ağır büyüyen esrarı. Nemo dönüşümlü olarak hem cömert hem ürkütücüdür; hem bir bilim insanı hem de yas tutan biridir; özgürlük diye andığı denizse kendi tehlikelerini taşır. Verne, sırlarını okyanusun sakladığı bir kaptana doğru yazar.