De Tijdmachine

De donderdag daarop verschijnt diezelfde gastheer smerig, hinkend en uitgeput, en begint hij aan het verhaal van acht dagen die hij doorbracht in het jaar 802.701. Hij beschrijft hoe hij neerstortte op een door de regen geteisterd grasveld onder een verweerde Witte Sfinx, wier blinde ogen glimlachten door de neerstriemende hagel. Hij beschrijft een wereld van vervallen paleizen en een klein, zachtaardig volk in purperen gewaden — en, in het duister onder hen, iets bleeks dat naar een put vlucht en in de aarde afdaalt. Het meeste zal klinken als leugens, waarschuwt hij. Het zij zo! Het is waar — ieder woord ervan, en toch.

Wells stuurt zijn reiziger een toekomst in die zich telkens weer onttrekt aan de vorm die hij verwacht. De tere, kinderlijke Eloi en de nachtelijke Morlocks zijn twee takken van één uitgeputte boom, en de theorieën die hij bedenkt om hen te verklaren blijven verschuiven naarmate tederheid — een meisje, Weena genaamd, dat hij uit een rivier redt terwijl haar eigen volk toekijkt — elke kille conclusie ingewikkelder maakt. De verwondering hier draagt een onderstroom met zich mee.

Onder het avontuur loopt een lange vraag over waar gemak en strijd uiteindelijk toe leiden. Het is een boek over onmetelijke tijd en de kleine dingen die haar overleven: een rivier van gepolijst staal onder een karmozijnrode hemel, het oplaaien van een lucifer in een grot, een verweerd marmeren gezicht dat glimlacht door de hagel. De deur staat open aan het eind van die lange laboratoriumgang. Stap erdoor en zie hoe ver hij reikt.