De oorlog der werelden

Er verzamelt zich een menigte bij de kuil, in de verwachting mensen te zien. Wat er in plaats daarvan uit tevoorschijn komt, is een grijzige, glimmende massa met donkere ogen en kronkelende tentakels, en de aanblik ervan jaagt hen uiteen. Dan komt de hittestraal, en de vreedzame afvaardiging met haar witte vlag verandert in een oogwenk in vuur. Van daaruit vlucht de verteller over een brandende heide, verschuilt zich in een verwoest huis met een dominee wiens geloof uiteenvalt, en kruist het pad van een artillerist vol grootse plannen. In Londen wordt zijn broer intussen meegesleurd in de reusachtige exodus van paniek die een stad leeg doet lopen.

Wells beschrijft de apocalyps met een merkwaardig dubbele blik: het klinische oog van een natuuronderzoeker die de anatomie van de Marsbewoners in kaart brengt, en het bevende oog van een man die, in zijn eigen woorden, een dier onder de dieren is geworden, onder de hiel van de Marsbewoners. Zwartgeblakerde wegen liggen bezaaid als de ruïnes van Pompeï; een laan van scharlaken onkruid rijst op als reusachtige bloeddruppels; het pantserschip Thunder Child stort brandend op de machines af terwijl vluchtelingen vanaf zee toekijken.

Wat beklijft, is niet het oorlogstuig maar de vragen die eronder liggen — hoe de mensheid eruitziet wanneer haar vertrouwde orde is weggevaagd, en hoeveel van de wereld ze ooit werkelijk in handen heeft gehad. Bij al haar kosmische reikwijdte blijft het verhaal zich vernauwen, totdat alles wat is opengebroken tot rust komt bij iets kleins, en menselijks, en teders.