Dawid Copperfield

Ów chłopiec przechodzi przez dzieciństwo na przemian przytulne i okrutne. Jest Peggotty ze swoim szyciem w blasku świecy i łódź-dom w Yarmouth z holenderskim zegarem i malowaną tacą do herbaty. Jest też chłodna stanowczość ojczyma, pana Murdstone'a, magazyn pełen butelek do mycia i etykietowania oraz długa, mozolna wędrówka z Londynu ku Dover, gdy nie ma już nic na sprzedaż. Po drodze David gromadzi ludzi, którzy go ukształtują. Niektórych kocha zbyt łatwo, jak czarującego Steerfortha i wiernego rybaka, pana Peggotty'ego. Innym nie potrafi nie ufać, jak wilgotnemu, wpatrzonemu w niego pisarczykowi Uriahowi Heepowi, który wiecznie obnosi się ze swoją pokorą. A jeszcze inni, jak zawsze pełen nadziei i wiecznie niewypłacalny pan Micawber, wymykają się wszelkim kategoriom.

Dickens pisze to w karykaturze, która jakimś cudem pogłębia się w coś prawdziwego. Rachunek szczęścia i nieszczęścia pana Micawbera jest komiczny — dopóki nie przestaje taki być. Spojrzenie oczami dziecka wychwytuje zarówno to, co absurdalne, jak i to, co po cichu okrutne, jak wtedy, gdy szkolna tabliczka ostrzegająca przed gryzącym stworzeniem okazuje się odnosić do samego Davida. Zaciekła ekscentryczność panny Betsey wciąż przerywa jej własną czułość szczeknięciem: Janet! Osły!

To historia sieroty szukającej drogi ku mężczyźnie, którym ma się stać — przez źle ulokowane zaufanie, niemądre oddanie i miłość, której rozpoznanie zabiera całe życie. Jeśli łaska, ciociu, jestem twoim siostrzeńcem — wykrztusza obdarty chłopiec u drzwi w Dover, i wszystko, co potem następuje, wyrasta z tego drżącego zdania. To obszerna książka, która swoją objętość w pełni usprawiedliwia, mieszcząc w sobie cały świat ludzi, którzy sprawiają wrażenie, jakby żyli dalej, gdy lektura dobiegnie końca.